تعویض مفصل لگن یکی از پیشرفتهترین و مؤثرترین روشهای درمانی برای افرادی است که از درد شدید و محدودیت حرکتی در ناحیه لگن رنج میبرند. این جراحی به ویژه برای کسانی که به دلیل آرتروز، آسیبهای شدید یا بیماریهای التهابی مفصل لگن دچار مشکلات جدی شدهاند، مناسب است. با پیشرفتهای علمی و تکنولوژیهای مدرن، عمل تعویض مفصل لگن میتواند به بهبود کیفیت زندگی، کاهش درد و بازگشت به فعالیتهای روزمره کمک کند. اگر شما یا یکی از عزیزانتان با مشکلات لگن مواجه هستید، تعویض مفصل لگن میتواند راهحلی موثر و ایمن باشد. با ما همراه باشید تا بیشتر با این جراحی آشنا شوید.

آناتومی مفصل لگن
استخوان ران، که نقش مهمی در مفصل لگن ایفا میکند، به چند بخش آناتومیکی تقسیم میشود:
- سر استخوان: قسمتی گوی مانند که به نام سر استخوان شناخته میشود.
- گردن استخوان ران: بخش زیرین سر استخوان که به گردن استخوان ران معروف است.
- تروکانتر بزرگ: برجستگی خارجیتر که در پایین گردن استخوان قرار دارد. این قسمت سطح وسیعی از استخوان را در بر میگیرد و در ناحیه خارجی مفصل لگن قابل لمس است. عضلات بازکننده پا که مسئول حرکت پا به سمت خارج هستند، به این برجستگی متصل میشوند.
- تروکانتر کوچک: برجستگی کوچکتر و داخلیتر که محل اتصال عضله اصلی خمکننده مفصل لگن است.
- منطقه اینترتروکانتریک: ناحیهای که بین تروکانتر بزرگ و کوچک قرار دارد.
- منطقه ساب تروکانتریک: بخشی از استخوان ران که پایینتر از دو برجستگی تروکانتر قرار دارد.
- کالکار: بخشی از استخوان ران در داخل گردن که به آن کالکار گفته میشود.
علت تعویض مفصل لگن
جراحی تعویض مفصل لگن یکی از پیشرفتهای بزرگ در علم پزشکی در سالهای اخیر است. این عمل جراحی به بسیاری از بیماران کمک میکند تا دوباره توانایی حرکت کردن را بهدست آورند و کیفیت زندگیشان را بهبود بخشند. با این حال، مانند هر روش درمانی دیگری، پرسشها و نگرانیهای زیادی برای بیماران وجود دارد که ممکن است باعث ایجاد استرس و اضطراب شود.
اگرچه بیماری آرتروز شایعترین دلیل برای انجام جراحی تعویض مفصل لگن است، اما دلایل دیگری نیز وجود دارد که پزشکان ممکن است تصمیم به انجام این جراحی بگیرند. این دلایل شامل مواردی همچون:
- آرتریت روماتوئید
- نکروز استخوان
- آسیبدیدگیهای شدید
- تومورهای استخوانی
این شرایط میتوانند عملکرد مفصل لگن را مختل کرده و نیاز به جراحی تعویض مفصل را ایجاد کنند.
بیشتر بدانید: سن مناسب برای تعویض مفصل لگن چه سنی است؟
کاندیدای مناسب تعویض مفصل لگن
کاندیدای مناسب برای جراحی تعویض مفصل لگن افرادی هستند که به دلایل مختلف از جمله آسیبهای مفصلی، دچار درد شدید و محدودیت در حرکت هستند. برخی از ویژگیهای افراد مناسب برای این جراحی عبارتند از:
- افرادی که درد مزمن و شدید در مفصل لگن دارند که با دارو و درمانهای غیرجراحی کنترل نمیشود.
- کسانی که به دلیل آرتروز یا آسیبهای دیگر، عملکرد مفصل لگن کاهش یافته و قادر به انجام فعالیتهای روزمره نیستند.
- افرادی که محدودیتهای حرکتی دارند و نمیتوانند به راحتی راه بروند یا پلهها را بالا بروند.
- کسانی که به درمانهای غیرجراحی مانند فیزیوتراپی و داروها پاسخ ندادهاند.
- افرادی که از نظر سلامت عمومی مناسب برای جراحی هستند و مشکلات جدی پزشکی ندارند.
آمادگی لازم قبل از تعویض مفصل لگن
پیش از انجام جراحی مفصل لگن، جراح و متخصص ارتوپدی مجموعهای از معاینات و آزمایشهای پزشکی را برای بیمار تجویز میکنند. این آزمایشها بهمنظور آگاهی کامل از وضعیت سلامت بیمار و بررسی شرایط جسمی او انجام میشوند.
آزمایشاتی که انجام میشود عبارتند از:
- آزمایش خون برای اندازهگیری تعداد سلولهای قرمز خونی.
- ارزیابی وضعیت قلب و بررسی عملکرد آن.
- آزمایش ادرار برای شناسایی عفونتهای احتمالی یا تشخیص بارداری.
- تصویربرداری رادیولوژی از ریهها.
همچنین، برخی مشکلات خاص مانند دیابت ممکن است بر روند بهبودی بیمار تاثیر بگذارد. به همین دلیل، ضروری است که بیمار در صورت داشتن تاریخچه پزشکی خاص یا مصرف دارو، پزشک خود را مطلع کند تا از بروز مشکلات و عوارض جدی جلوگیری شود.
بیشتر بخوانید: هزینه تعویض مفصل لگن در 1404 چقدر است؟
عمل تعویض مفصل لگن چگونه انجام میشود؟
در جراحی تعویض مفصل لگن، غضروفها و استخوانهای آسیبدیده برداشته شده و اجزای مصنوعی جایگزین آنها میشوند. علاوه بر تعویض مفصل، اقدامات دیگری نیز در طول عمل انجام میگیرد:
- بخش انتهایی استخوان ران (فمور) برداشته شده و بهجای آن یک میله فلزی قرار میگیرد که در بخش اصلی استخوان فرو میرود.
- یک قسمت کروی شکل از جنس فلز یا سرامیک در بالای میله قرار داده میشود تا جایگزین سر آسیبدیده استخوان فمور شود.
- سطح غضروفی آسیبدیده برداشته شده و با یک حفره جدید جایگزین میشود.
برای تثبیت این حفره در محل، از پیچها یا چسبهای ویژهای استفاده میشود. پس از اطمینان از موقعیت و حرکت مناسب مفصل، جراح محل را با مواد ضدعفونیکننده خاص شستشو میدهد. بعد از پایان جراحی، بیمار به اتاق ریکاوری منتقل شده و مسکنهایی برای کاهش درد تجویز میشود. بیمار برای استراحت و مراقبتهای لازم بین یک تا چهار روز در بیمارستان بستری میشود. یکی از بزرگترین مزایای این جراحی، کاهش درد شدید و بهبود قابل توجه حرکت بیمار است.

در صورت عدم جراحی تعویض مفصل زانو چه مشکلاتی به وجود می آید؟
همانطور که دردهای مختلف در قسمتهای گوناگون بدن به جراحی نیاز ندارند، برخی از دردهای ناحیه لگن نیز با روشهایی مانند فیزیوتراپی و کاردرمانی قابل درمان هستند. با این حال، در برخی موارد، درد بیمار به هیچ عنوان تسکین نمییابد و پس از مدتی حتی به داروهای مسکن نیز مقاوم میشود. در این شرایط، با تشخیص پزشک، فرد به گزینهای مناسب برای جراحی تعویض مفصل لگن تبدیل میشود.
برخی بیماران به جای حل مشکل و پذیرش جراحی، از روی اضطراب و یا ترس از عمل، فعالیتهای روزمره خود را به شدت محدود میکنند. این محدودیت در فعالیتها میتواند منجر به ضعف استخوانها شود و در نتیجه، احتمال شکستگی استخوان لگن حتی با ضربات کم نیز افزایش یابد. در این شرایط، مفصل لگن آسیب دیده دیگر قادر به انجام عملکرد طبیعی خود نیست و به مرور زمان، فشار زیادی به مفاصل اطراف مانند کمر و زانو وارد میشود که ممکن است موجب آسیب به آنها شود.
سخن پایانی
در نهایت، تعویض مفصل لگن میتواند راهحلی مؤثر برای افرادی باشد که از درد مزمن و محدودیتهای حرکتی رنج میبرند. با انتخاب یک جراح متخصص و ماهر، مانند دکتر محسن رضایی، میتوان از نتیجه مطلوبی در بهبود کیفیت زندگی و کاهش درد حاصل کرد. دکتر محسن رضایی با تجربه گسترده و دانش تخصصی در زمینه جراحیهای ارتوپدی، بهترین درمانها را برای هر بیمار با توجه به شرایط خاص او ارائه میدهد. در صورتی که شما نیز به این جراحی نیاز دارید، مشاوره با ایشان میتواند اولین قدم برای بازگشت به زندگی فعال و بدون درد باشد.
سوالات متداول
در حین عمل، از بیحسی موضعی یا بیهوشی عمومی استفاده میشود و شما درد را حس نمیکنید. بعد از عمل، درد با داروهای مسکن مدیریت میشود و با گذشت زمان کاهش مییابد.
مفاصل مصنوعی 15 تا 20 سال یا بیشتر دوام دارند، البته این زمان به عواملی مانند سن، فعالیت بدنی و مراقبتهای پس از عمل بستگی دارد.
هزینه این عمل بسته به نوع مفصل مصنوعی، تجربه جراح، بیمارستان و بیمه شما متفاوت است. بهتر است برای اطلاعات دقیق با پزشک و بیمه خود مشورت کنید.